خواص زعفران
آذر ۱۷, ۱۳۹۸
برداشت گل زعفران
آذر ۱۷, ۱۳۹۸

کشت و مصرف زعفران دیرینه‌ای ۳۵۰۰ ساله در تاریخ تمدن بشر دارد و در فرهنگ‌ها و قاره‌های مختلف ریشه دارد.

زعفران ادویه‌ای است که از کلاله‌های خشک شده گل زعفران به دست می‌آید و در طول تاریخ یکی از گران‌قیمت‌ترین ادویه‌های دنیا بوده است. زعفران که غنی از آپوکاروتنوئید است طعمی تلخ و رایحه‌ای مانند رایحه یونجه دارد و به عنوان چاشنی،‌ رنگ و دارو مورد استفاده قرار می‌گیرد.

شاید بتوان ریشه وحشی زعفران را در گیاهی وحشی به نام کروکس کارترایتیانوس دانست که احتمالاً در کرت یا آسیای میانه رشد می‌یافت. اگرچه در مورد ریشه اصلی این گیاه هنوز هم شک و تردیدهایی وجود دارد ولی اعتقاد بر این است که منشأ گل‌های زعفران به ایران بازمی‌گردد. اگرچه امکان دارد که زعفران در گذشته‌های دور در یونان و بین النهرین نیز کشت می‌شده است.

زعفران واژه‌ای عربی است که از ریشه پارسی زرپران گرفته شده و در لغت به معنای گیاهی است که برگ‌های طلایی دارد.

 زعفران در ایران و خاورمیانه

در نقاشی‌های دیواری ما قبل تاریخ که در غارهایی در عراق مدرن کشف شده و قدمتی پنجاه هزار ساله دارد رنگ‌هایی به کار رفته که از زعفران گرفته شده است. سومری‌ها از زعفران در ترکیب داروهای و معجون‌های خود استفاده می کردند ولی شواهد نشان‌دهنده آن است که آن را کشت نمی‌کرده‌اند. آنها زعفران را به عنوان گیاهی وحشی در طبیعت برداشت می‌کردند و معتقد بودند که خدایان خواص اعجاب‌انگیزی را به این گیاه بخشیده‌اند. شواهد نشان دهنده آن است که زعفران یکی از اقلام کاروان‌های تجاری در گذشته‌های دور و پیش از به قدرت رسیدن فرمانروایی کرت در هزاره دوم پیش از میلاد بوده است.

زعفران در ایران باستان در قرن ۱۰ قبل از میلاد مسیح در دربند و اصفهان کشت می‌شده است. در این‌جا بود که سه نخ زعفران ایرانی در قالیچه‌ها و کفن‌های سلطنتی کشف شد. زعفران توسط ایرانیان باستان به عنوان پیشکشی برای خدایان و به خاطر رنگ طلایی، عطر و خواص دارویی فراوانش مورد استفاده قرار می‌گرفته است. در آن دوران، برگ‌های خشک شده این گل را روی تخت پادشاهان می‌پراکندند و یا آن را در چای برای درمان مالیخولیا مورد استفاده قرار می‌دادند. به علاوه، زعفران ایرانی به صورت حل شده در آب همراه با چوب صندل برای شست و شوی بدن پس از کار سخت روزانه استفاده می‌شده است. شواهد حاکی از آن است که اسکندر مقدونی و فرماندهان وی نیز در لشگرکشی به آسیا از زعفران استفاده می‌کردند.

منبع:

https://www.cs.mcgill.ca/~rwest/wikispeedia/wpcd/wp/h/History_of_saffron.htm